Artur Buszek
fot. A. Buszek
Muzeum Archeologiczne w Odessie jest jedną z najstarszych placówek tego typu na Ukrainie. Powstało w 1825 roku, a jego głównym zadaniem było zebranie obiektów zabytkowych z północnego wybrzeża Morza Czarnego. W Muzeum znajduje się ponad 160 000 obiektów, głównie pochodzące z wspomnianego regionu. W kolekcji znajdują się obiekty związane z kulturą antycznej Grecji i Rzymu, ze Scytami a także dość niewielka kolekcja egipska. Należy nadmienić, iż w muzeum można również znaleźć zabytki z polsko-ukraińskiej ekspedycji prowadzonej w Koszarach (około 40 km od Odessy) przez Muzeum Archeologiczne w Odessie i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W jednym pomieszczeniu znajduje się skromna, aczkolwiek najlepsza ukraińska kolekcja egipska. Kolekcja zawiera m.in. 11 trumien, 8 stel, 20 skarabeuszy, mumie ludzkie i zwierzęce, różne figurki, biżuterię, amulety oraz przedmioty życia codziennego. Kolekcję egipską podarował muzeum fundator placówki I.P. Blaramberg jeszcze w 1825 roku. Według opisu z 1844 Muzeum posiadało wówczas już 6 stel, dwie brązowe figury Ozyrysów oraz drewnianą rzeźbę sokoła i figurę grobową. W kolejnych latach kolekcja stopniowo się powiększała. Jeszcze w 1843 roku generał Clod Bey egipskiego Paszy podarował muzeum mumie oraz wapienny relief z Memfis. Kolejne zabytki podarował arcybiskup Kijowa Porfiryj Uspieński w 1846 roku. Wśród nowych zabytków znalazły się m.in. mumia z nekropoli tebańskiej, dwa zmumifikowane ibisy, sześć naczyń kanopskich, papirus oraz inne przedmioty. Kolejne poszerzenie kolekcji wiązało się z unifikacją muzeum z Muzeum Odeskiego Towarzystwa Historii i Starożytności, które w swym posiadaniu miało pewna grupę obiektów egipskich.
Niewątpliwie ważnym punktem w historii kolekcji odeskiego muzeum było odkrycie tzw. Drugiej Skrytki (zwanej również Drugim Znaleziskiem) w roku 1891 w Deir el-Bahari. Decyzją Abbasa II Hilmi część obiektów miała zostać zaprezentowana w Europie, w tym w Rosji. W 1894 roku zabytki przybyły do Odessy, a stąd rozprzestrzeniły się po muzeach uniwersyteckich ówczesnej Rosji. Jednak część pozostała jak np. trumna śpiewaczki Amona imieniem Nesy-Mut oraz kilka figur grobowych.
W 1923 roku muzeum przejęło liczną kolekcję Uniwersytetu Odeskiego. Kolekcja zebrana przez A.A. Rafalovitch’a, który był znanym lekarzem na dworze egipskim zawierała m.in. amulety, małe figurki w sumie około sto obiektów. W 1959 roku muzeum zyskało również zabytki z Muzeum Historycznego w Kijowie. Obecnie kolekcja zawiera około 400 obiektów z czego ponad połowę można oglądać na ekspozycji. Jest to największa kolekcja na Ukrainie i trzecia pod względem wielkości w krajach post sowieckich.
Przekraczając próg muzeum widzimy przepięknie wyeksponowane zabytki starożytnej Grecji. Stopniowo przechodząc kolejne pomieszczenia mamy wrażenie, iż kolekcja staję się coraz uboższa i gorzej wyeksponowana. Niestety kolekcja egipska jest umieszczona na samym końcu (zarówno dosłownie, jak i w przenośni). W jednej sali u piwnicach muzeum znajdziemy amulety, urny kanopskie, rzeźby i trumnę wspomnianej Nesy-Mut. Mimo, iż ekspozycja robi raczej skromne wrażenie dla pasjonatów kultury starożytnego Egiptu jest warta odwiedzenia.
Adres Muzeum:
Ukraina, Odessa, Lastochkina str., 4
Muzeum Archeologiczne Odessy
Kontakt telefoniczny – (0482) 22-01-71
http://www.archaeology.odessa.ua/index.html
Адрес музея –
Украина, г.Одесса, ул.Ласточкина, 4,
Одесский археологический музей.
контактные телефоны -(0482) 22-01-71,
E-mail: arhaeology@farlep.net
http://www.archaeology.odessa.ua/index.html
