Tajemnice Herhora

26.06.2011

Właśnie ukazał się na DVD film “Tajemnice Herhora”. To ciekawa propozycja dla osób zainteresowanych niełatwymi losami Misji Skalnej kierowanej przez prof. Andrzeja Niwińskiego z Instytutu Archeologii UW. Przypomnijmy: misja od 1999 roku prowadzi poszukiwania grobowca nad świątynią Hatszepsut. Bezskutecznie.

O czym jest film? O archeologii, o marzeniach, czy o starożytnym Egipcie? Trudno o jednoznaczną ocenę. Dokument cechuje liryczny subiektywizm. Mimo to dowiemy się całkiem sporo o pracy archeologa “od kuchni”.

Nie jest to typowy dokument. To laurka dla wybitnego badacza, który uparcie dąży do celu. Dwa filmy składające się na “Tajemnice Herhora” – “U wrót Teb stubramnych” i “Między grobowcami” w sumie trwają nieco ponad 100 minut, ale wypowiada się w nich dłużej w zasadzie tylko prof. Niwiński. To on kreśli swoje wizjonerskie opinie na temat świetnie zakamuflowanego grobowca, którego położenie zna już ponoć z wielką precyzją. Czarowi i opowieści archeologa dał się uwieźć i sam reżyser Sławomir W. Malinowski dołączając do grona osób, które życzą profesorowi wyjątkowego znaleziska.

Filmy są zrealizowane naprawdę ciekawie. Na mnie szczególne wrażenie zrobiły zdjęcia. Jak na, podejrzewam, nie za duży budżet są wyśmienite i niczym nie odbiegają od produkcji zachodnich. Soczystość barw wciska w fotel! To zasługa operatora kamery – Krzysztofa Kowalskiego, który polubił świat archeologów, szczególnie w Egipcie. Zabrakło jednak, moim zdaniem, animacji ukazujących potencjalne miejsce znalezienia grobu – skoro wiadomo, gdzie jest, to byłoby to świetne dopełnienie.

Ostatnio modne jest pokazywanie pracy archeologów “od kuchni”. Owszem, może to być ciekawe dla widzów, ale… No właśnie, czy wszystko należy pokazywać? Wszystkie emocje? Prof. Niwiński nie ukrywa, jak bardzo zależy mu na odkryciu grobowca, o którego istnieniu w wybranej przez niego lokalizacji jest absolutnie przekonany. W filmie obserwujemy jak targają nim skrajne emocje – od euforii po zwątpienie, a nawet zwerbalizowaną złość…

“Tajemnice Herhora” to opowieść o człowieku i jego marzeniu. Bardzo brakuje tutaj wypowiedzi innych specjalistów potwierdzających słowa prof. Niwińskiego i jego teorie. Skoro budowniczowie stosowali cement, to świetnie gdyby pojawił się w produkcji chemik i opowiedział o wynikach analiz, jeśli budowniczowie wyryli dreny odprowadzające wodę od grobowca – to gdzie wypowiedź geologa? Tego nie ma, ale można to wytłumaczyć tym, że kamera towarzyszyła archeologom w terenie – w czasie misji w 2009 roku. Dobrze, w takim razie co powiedzieli członkowie tejże ekspedycji? Nie spodziewajmy się wiele więcej niż słów podziwu i aprobaty dla dalszych poszukiwań.

Film ożywia się dzięki zaskakującym wydarzeniom – misja nie otrzymała zgody na badania. Archeolodzy co dzień przychodzą na stanowisko i patrzą w horyzont, a profesor notuje spostrzeżenia. W końcu w obliczu zaistniałej sytuacji – brak wykopalisk, mamy możliwość wspólnego spaceru z archeologami pod nekropolii tebańskiej. Profesor opowiada o innych grobowcach, które znajdują się w okolicy. I nie są to typowe miejsca, wałkowane non stop przez kablówki, jak grobowiec Tutanchamona, więc warto posłuchać.

Film przeplatają co jakiś czas recytowane hymny staroegipskie, które dodatkową pogłębiają atmosferę tajemniczości. Dzięki nim i wizjom nieodkrytego grobowca wprowadzamy się w oniryczny stan. Od nas zależy jak bardzo damy się ponieść.

Na DVD składa się, oprócz dwóch części filmu, kilka dodatków – tekst przedstawiający historię misji skalnej i sylwetki członków ekspedycji w 2009 roku. Jest również krótki filmik “Z planu filmowego” z nieudanymi bądź też zabawnymi momentami. Nieco trudności może sprawić nawigacja po zawartości DVD – więc szybka instrukcja – po najechaniu na tekst poszukajmy po lewej stronie maleńkiego szarego kwadracika, musimy w niego trafić, żeby załadować żądaną zawartość. Dla mnie nie było to tak oczywiste…

Podsumowując pakiet DVD. Polecam dla fanów Misji Skalnej. Obowiązkowo. Polecam dla sceptyków, żeby zobaczyli co motywuje w poszukiwaniach ich inicjatora. To też ważny film dla osób, które chcą wyrobić sobie opinię o misji i poznać historię sprzed ponad dekady, kiedy prof. Niwiński miał podać precyzyjną datę znalezienia grobowca. Jednak pamiętajmy: jest to ujęcie działań misji tylko z jednej, subiektywnej strony.

Szymon Zdziebłowski

Informacje o produkcji filmowej

„Tajemnice Herhora”

Część I „U wrót Teb Stubramnych” – 50 min. 39 sek.
Część II „Między grobowcami” – 52 min. 46 sek.

Produkcja: Leader Film 2010
Reżyseria: Sławomir W. Malinowski
Zdjęcia: Krzysztof Kowalski
Współpraca: Marcin Ł. Malinowski, Anetta Gulbertowicz, Marian Dąbrowski, Norbert Aksler, Tomasz Cybula, Kamil Zachert
Koloryzacja obrazu: Krzysztof Kowalski
Montaż: Sławomir W. Malinowski
Hymny staroegipskie czytali: Maja Kwiatkowska, Marek Markiewicz
Komentarz: Sławomir W. Malinowski
Czytał: Sławomir W. Malinowski